Futures Piyasa Yapısı

Futures piyasası, klasik spot piyasadan farklı olarak doğrudan varlık alım satımı değil, kontrat üzerinden fiyat hareketine pozisyon alınmasını sağlar.

Bu sistemin temelinde üç ana yapı bulunur:

• Emir Defteri (Order Book)
• Likidite Mekanizması
• Teminat ve Likidasyon Sistemi

1. Emir Defteri Nasıl Çalışır?

Emir defteri, alış ve satış emirlerinin listelendiği canlı bir yapıdır.

Market emirler mevcut likiditeyi tüketir.

Limit emirler deftere eklenir ve likidite oluşturur.

Bu iki yapı arasındaki denge fiyatı oluşturur.

Fiyat yükseliyorsa genellikle alış baskısı satış baskısından fazladır.

Fiyat düşüyorsa satış baskısı ağır basıyordur.

2. Likidite Nedir?

Likidite, bir varlığın fiyatı ciddi değiştirilmeden alınıp satılabilmesidir.

• Yüksek likidite = düşük spread
• Düşük likidite = ani sert hareket
• Likidite boşluğu = hızlı fitil

Futures piyasasında büyük oyuncular genellikle likidite arar.

Stop bölgeleri likidite havuzudur.

Fiyat çoğu zaman likiditeyi temizlemek için hareket eder.

3. Kontrat Mantığı

Futures kontratı bir varlığın fiyatına dayalı türev üründür.

Gerçek coin transferi yapılmaz.

Sadece teminat üzerinden PnL hesaplanır.

Bu nedenle futures yüksek hızda değer değiştirir.

4. Funding Mekanizması

Perpetual kontratlarda funding rate bulunur.

Pozisyon yönüne göre ödeme yapılır.

• Funding pozitifse long taraf short'a ödeme yapar
• Funding negatifse short taraf long'a ödeme yapar

Funding oranı piyasa yönüne dair fikir verir fakat tek başına sinyal değildir.

5. Likidasyon Nasıl Oluşur?

Likidasyon, teminatın belirli bir seviyenin altına düşmesidir.

Kaldıraç arttıkça likidasyon mesafesi daralır.

Bu yüzden risk yönetimi futures piyasasının kalbidir.

Risk Gerçeği

Futures piyasası kaldıraçlıdır.

Kaldıraç kazancı büyütür fakat hatayı da büyütür.

Başarının anahtarı yön tahmini değil, risk kontrolüdür.

Mini Senaryo

100 USDT teminat, 20x kaldıraç, 2000 USDT pozisyon.

Fiyat %3 aleyhine giderse yaklaşık -%60 zarar oluşabilir.

Bu durumda pozisyon hızla tasfiye olabilir.

Kontrol Listesi

• Likidasyon fiyatını biliyor musun?
• Kaldıraç neden bu seviyede?
• Stop-loss tanımlı mı?
• Risk yüzdesi % kaç?

Mini Quiz

1. Likidite boşluğu nedir?

2. Funding oranı neyi ifade eder?

3. Cross margin tüm bakiyeyi etkiler mi?

Sonuç

Futures piyasası karmaşık değildir; sistematiktir.

Emir defteri + likidite + teminat üçlüsünü anlayan trader kaostan korkmaz.

Asıl mesele doğru yön değil, doğru risk yapısıdır.